Tetra Pack - z czym to się je?

Data publikacji: 03-04-2011

Opakowania wielomateriałowe popularnie nazywane są tetra packami (od nazwy własnej firmy, która je produkuje). Przez 60 lat, czyli odkąd zaczęto je produkować, dokonano wielu innowacyjnych, prośrodowiskowych zmian: zmniejszenia masy opakowania, a co za tym idzie ilości zużytych do produkcji surowców, jak i technologii, co ma odzwierciedlenie w zmniejszeniu ilości odpadów poprodukcyjnych oraz zużycia energii. O problemach odpadowych Marta Krawczyk.

Sok i mleko z kartonu są nieodłącznym elementem naszego codziennego życia i naszych konsumenckich decyzji. Choć z sentymentem wspominamy czasy mleka ze szklanych butelek z kolorowym sreberkiem, dziś raczej mało kto wróciłby do dawnych zwyczajów. Wyparły je wygodne (z zakrętką!), lekkie i nietłukące opakowania laminowane, gwarantujące aseptyczność i długi okres przydatności do spożycia produktu. Każdy zna długą listę zalet takich opakowań. Jednak czy na tej liście słusznie widnieje często dopisywany przymiotnik „ekologiczne”?

Papier latwo się rozwarstwia w mokrym kartonie Papier latwo się rozwarstwia w mokrym kartonie
fot. Marta Krawczyk fot. Marta Krawczyk

Dla poszerzenia swojej świadomości eko-konsumenta warto zapoznać się z argumentami dlaczego organizacje promujące ekologiczne postawy tego rodzaju opakowania kartonowe stawiają na szarym końcu pod względem szkodliwości dla środowiska?

Opakowania wielomateriałowe popularnie nazywane są Tetra Packami (od nazwy własnej firmy, która je produkuje). Przez 60 lat, czyli odkąd zaczęto je wprowadzać na rynki, dokonano wielu innowacyjnych, pro-środowiskowych zmian, sprzyjających też większej ekonomice produkcji. Dotyczy to zarówno zmniejszenia masy opakowania, a co za tym idzie ilości zużytych do produkcji surowców, jak i technologii, co ma odzwierciedlenie w zmniejszeniu ilości odpadów poprodukcyjnych oraz zużycia energii.

Niezaprzeczalną zaletą tetra paków jest ekonomia transportu. Lekkie opakowanie kartonowe stanowi tylko 5% masy transportowanego produktu, a kształt prostopadłościanów sprzyja dokładnemu upakowaniu produktu w pojeździe, dzięki czemu nie wozi się pustej przestrzeni. Daje to spore oszczędności paliwa i czasu.

Co robić z klopotliwym odpadem? Co robić z klopotliwym odpadem?
Wielowartwowy karton po soku Wielowartwowy karton po soku

Jednak wymienione atrybuty tych opakowań schodzą na dalszy plan w momencie poruszenia wątku gospodarki odpadami. Biorąc pod uwagę skalę popularności mleka i soku w kartonach powinniśmy się nad tym zastanowić. Do zagospodarowania odpadów z opakowań wielomateriałowych są następujące możliwości:

1. Poddanie pod całkowity recykling materiałowy.
Oznacza to odzyskanie wysokiej jakości długich włókien celulozowych przez papiernie i przeznaczenie ich do produkcji wyrobów papierniczych. Można też odzyskać folię polietylenową do wyrobów z tworzyw sztucznych oraz aluminium. Technologii do wyboru wiele. Po odzyskaniu papieru z pozostałości można też tworzyć tzw. „plastikowe drewno” do wykorzystania w produkcji mebli ogrodowych, ogrodzeń itp. Wykorzystywane są też jako brykiety do odzysku energii.

2. Przetworzenie kartonów na płyty TECTAN.
Przypominają one płytę wiórową i mają zastosowanie w budownictwie jako materiał konstrukcyjny czy izolacyjny. Znane jest też wykorzystanie ich przy produkcji mebli i artykułów biurowych. Płyty tworzy się przez rozdrobnienie kartonów, podgrzanie i sprasowanie (spoiwem jest stapiany plastik). Wadą jest to, że pociętych i zespojonych przez polietylen materiałów nie będzie już można odzyskać. Opłacalne i stosunkowo proste.

3. Odzysk energetyczny, czyli skierowanie odpadu do spalarni.
Można to jednak potraktować jak marnotrawstwo surowców. Włókna celulozowe są bardzo wysokiej jakości i świetnie się nadają do przetworzenia na nowy papier, dzięki czemu nie musimy ścinać kolejnych drzew i ich transportować z daleka (większość papieru do produkcji Tetra Pack pochodzi z lasów skandynawskich). Aluminium natomiast produkowany z rudy boksytu i musi przejść bardzo długą (też w kontekście odległości), zanieczyszczającą środowisko i kosztowną drogę, aby stać się finalnym produktem. Przy wykorzystaniu aluminium z odpadu oszczędza się 95% energii, surowiec czyli boksyt (4 tony na 1 tonę aluminium). Należy pamiętać też, że pyły i popioły z procesu spalania stanowią obciążenie dla środowiska.

4. Deponowanie na składowiskach.
Najgorszy sposób na zagospodarowanie odpadów. Marnują się cenne surowce, obciąża się środowisko (polietylen i aluminium) oraz zabiera przestrzeń. Nie jest tu argumentem, że zgnieciony karton zajmuje mało miejsca. W roku 2008 producenci wprowadzili na rynek prawie 69 tys. ton takich opakowań!

Skoro mamy tyle możliwości recyklingu opakowań wielomateriałowych, w czym tkwi problem? W tym, że to wszystko w Polsce praktycznie nie działa. Zawarte w 2007 roku Dobrowolne Porozumienie producentów - REKARTON, mające na celu dźwignięcie systemu zbierania i recyklingu odpadów wielomateriałowych, stwarza dobre pozory, ale efekty są bardzo mizerne. Wydaje się to być dobrą akcją marketingową producentów opakowań i korzystających z nich producentów żywności, żeby „zazielenić” swój wizerunek. W 2008 roku dzięki programowi REKARTON oficjalnie poddano recyklingowi 4,5% wprowadzonych na rynek opakowań tego typu. Poziom jest śmieszny też ze względu, iż opakowania te na rynku polskim istnieją od 20 lat. Dopiero ostatnie 3 lata minimalnie zaczęły zmieniać sytuację tylko dlatego, że producenci zostali prawnie pociągnięci do odpowiedzialności osiągania poziomów odzysku.

Współpraca w ramach REKARTONU z firmami komunalnymi obejmuje tylko wybranych kilka gmin. Można zapomnieć o segregowaniu kartonów po sokach w dużych miastach. Niestety również największe firmy zajmujące się zbieraniem odpadów, nie uczestniczą w programie, ani we własnym zakresie nie wykazują inicjatywy zmiany tej sytuacji. Ma to strategiczne znaczenie dla konsumentów, którzy chcieliby segregować odpady, i czynią to według rozpisywanych wszędzie wskazówek, natomiast na końcu okazuje się, że i tak wysegregowany przez nich surowiec wtórny trafi na składowisko. Wali się cały system ekologicznej edukacji społecznej, ponieważ nie stwarza się ludziom możliwości odbioru tego co sumiennie oddzielą od reszty. Dopóki sytuacja w gospodarce tymi odpadami nie ulegnie zmianie, dopóty opakowania wielomateriałowe będą uznawane za bardzo nie ekologiczne i problematyczne.

Tekst i zdjęcia: Marta Krawczyk

Komentarze Czytelników:

Data dodania: 2010-07-01 16:18:09 dulkomaniak

PET bottles have less environmental impact than glass bottles or aluminium cans, concludes a report from Franklin Associates on behalf of PETRA, the association of North American producers of PET resins.
The report analyses all the steps in the lifecycle of the three types of product: from the extraction of raw materials to manufacture, and of course collection and recycling of used packaging. Three parameters were chosen to calculate the impact of each product: energy consumed, production of waste, and emissions of greenhouse gases.On all three measures, the PET bottle comes top. It emits 59% less than aluminium and 77% less than glass. In terms of energy, the PET bottle uses 11 million BTUs* compared to 16 million for aluminium cans and 26.6 million for glass. Waste from PET bottles is minimal: half the weight of aluminium, and 15 times less than glass.
*1 BTU (British Thermal Unit) = 1.06 kilojoules
(Environnement Magazine, France, www.environnement-online.com)

Data dodania: 2010-04-24 11:33:30 wujek

a ja zawsze żyłem w świadomości, że jednak ktoś cos z tymi posegregowanymi odpadami cos robi .. teraz się załamałem, skoro tak to w rzeczywisctoci wygląda ...

Skomentuj ten artykuł:

ttt

Gry Mojego Ogrodnika

Puzzle

Prosta gra w układanie puzzli o tematyce ogrodniczej, ekologicznej i turystycznej. Czysta przyjemność :-)

Pamięć Ogrodnika

Gra Pamięć Ogrodnika polega na szybkim kojarzeniu różnych ogrodowych elementów w pary.

Co to za roślina?

Spróbuj zgadnąć, jaka roślina kryje się za zdjęciem, widząc jeden jego fragment.

Segreguj odpady

Potrafisz segregować odpady ? :-) Sprawdź czy dobrze to robisz dzięki małemu testowi ...